sâmbătă, 2 aprilie 2011

Yeterlilik Eylemi (Abilitative Mood)

Se formeaza astfel:

-rad. vb. + (y)a / (y)e + verbul bilmek (bil + iyor/ecek/di/miş/ir + suf. vb. pred.)

Ex: gelmek = a veni

Ben gelebilirim = Eu pot veni
Sen gelebilirsin = Tu poti veni
O gelebilir = El poate sa vina
Biz gelebiliriz = Noi putem veni
Siz gelebilirsiniz = Voi puteti sa veniti
Onlar gelebilirler = Ei pot sa vina

Exemple:

-Sanırım yarınki partiye gidebileceğim.
(Cred ca voi putea veni la petrecerea de maine)
-Ben Türkiye'de Türkçeyi rahatlıkla öğrenebiliyorum.
(In Turcia pot invata in liniste turca)
-Sinemanın önünde çok sıra vardı, ama yine de bilet alabildim.
(Era coada foarte mare in fata cinematografului, totusi am putut sa iau bilet)
-Aysun'un gördüm, nihayet zayıflayabilmiş.
(Am vazut-o pe Aysun, in sfarsit se pare ca a reusit sa slabeasca)
-Bilim adamlarına göre, önümüzdeki on yıl içinde Istanbul'da büyük bir deprem olabilir.
(Conform oamenilor de stiinta, in urmatorii 10 ani in Istanbul poate sa fie un cutremur mare)


Negativ I

Se formeaza astfel:

-rad. vb. + (y)a / (y)e + mıyor/mayacak/madı/mamış/ma/maz + suf. vb. pers.

Ex: gelmek = a veni

Ben gelemem = Eu nu pot veni
Sen gelemezsin
O gelemez
Biz gelemeyiz
Siz gelemezsiniz
Onlar gelemezler

Exemple:

-Çok yemek yemiyorum, ama yine de kilo veremiyorum.
(Nu mananc foarte mult, totusi nu pot da jos kilograme)
-Size bu konuda daha fazla yardım edemeyeceğim.
(Nu va pot ajuta mai mult in privinta acestui subiect)
-Doktorlar Sibel Hanımın hastalığına hâlâ bir teşhis koyamamışlar.
(Se pare ca doctorii nu-i pot pune inca un diagnostic bolii doamnei Sibel)

Dupa cum se observa, simplul sufix -(y)a/-(y)e adaugat radacinii unui verb insotit de negatie ne arata imposibilitatea savarsirii actiunii reprezentate de verbul respectiv.

Negativul II

Se formeaza astfel:

1. rad. vb. + ma + (y)a / (y)e + bil + geniş zaman
2. rad. vb. + (y)a / (y)e + ma + (y)a / (y)e + bil + geniş zaman

Ex: gelmek = a veni

Ben gelmeyebilirim / gelemeyebilirim = Nu pot veni / E posibil sa nu pot veni
Sen gelmeyebilirsin / gelemeyebilirsin = Nu poti sa vii / E posibil sa nu poti sa vii
O gelmeyebilir / gelemeyebilir = Nu poate veni / E posibil sa nu poata veni
Biz gelmeyebiliriz / gelemeyebiliriz
Siz gelmeyebilirsiniz / gelemeyebilirsiniz
Onlar gelmeyebilirler / gelemeyebilirler

Exemple:

-Asla seninle konuşmayabilirim.
(Nu pot vorbi niciodata cu tine)
-Akşama misafir var, yarınki sınav için yeterince çalışamayabiliriz.
(La noapte vor fi musafiri, pentru examenul de maine e posibil sa nu putem invata destul)

Acest tip de negativ se formeaza doar in cazul aoristului.


Interogativ

Exemple:

-Meşgul müsünüz, girebilir miyim?
(Sunteti ocupat, pot intra?)
-Kendinize çok güveniyorsunuz, ama yapabilecek misiniz?
(Aveti foarte multa incredere in voi, dar veti putea sa o faceti?)
-Çok merak ettim, dün onunla görüşebildiniz mi?
(Sunt foarte curios, ieri v-ati putut vedea cu ea?)
-Eşinle anlaşabiliyor musun?
(Te poti intelege cu sotia ta?)
-Haberin var mı, Sevgi sınavı kazanabilmiş mi?
(Ai vesti, Sevgi a putut lua examenul?)
-Ehliyetini aldın, ama şehir trafiğinde araba kullanabiliyor musun?
(Ti-ai luat permisul, dar poti sa conduci masina in traficul din oras?)


Interogativ-negativ

Se formeaza astfel:

1. rad. vb. +(y)a / (y)e + mıyor/mayacak/mamış/maz + mı + suf. vb. pred. ?
2. rad. vb. + (y)a / (y)e + madı + suf. vb. pred. + mı ?
3. rad. vb. + (y)a / (y)e + mam + mı ?

Exemple:

-Biz hiç böyle bir evde oturamayacak mıyız?
(Nu vom mai putea locui deloc intr-o astfel de casa?)
-Böyle basit konuyu anlayayor musunuz?
(Nu puteti intelege un subiect asa de simplu?)
-Kaç yıldır nişanlılar, hâlâ evlenememişler mi?
(Sunt logoditi de cativa ani, inca nu se pot casatori?)

Alte detalii in limba engleza aici si aici

4 comentarii:

  1. Buna ziua!
    Daca imi este permis si nu se supara nimeni, aduc cateva corecturi traducerii exemplelor.
    Din limita de timp, ma voi referi doar la ultimele exemple.
    In loc de "Nu va puteti intelege asupra unui astfel de subiect simplu?", parerea mea, "Nu puteti intelege un subiect asa de simplu?"
    In loc de "Sunt logoditi de cativa ani, inca nu se pot casatori?", "Sunt logoditi de atatia ani, inca nu s-au casatorit?"

    RăspundețiȘtergere
  2. Buna, Canibal! Eu, personal, nu ma supar pentru nicio corectura, ba din contra, iti multumesc pentru atentie.

    La primul exemplu, intr-adevar e mult mai potrivita traducerea ta, drept urmare am si facut modificarile in text. Iti multumesc pentru varianta :) La al doilea exemplu, inteleg nuanta traducerii tale, insa am preferat sa pastrez verbul "a putea", tocmai pentru a evidentia prezenta sufixului "-e" in cuvant.

    In ceea ce priveste traducerile mele, eu am preferat sa ma concentrez in special asupra elementelor gramaticale, uneori fortand traducerea, chiar mot-a-mot, tocmai pentru a scoate in evidenta partea de gramatica. Fiind la inceput, sunt atenta la pozitia elementelor si logica lor, mai putin la traducere. Banuiesc ca finetea traducerilor va veni cu timpul. De aceea imi cer scuze daca nu suna cum trebuie uneori :) Fac si eu ce pot :)

    Insa, repet, orice remarca si orice ajutor sunt binevenite.

    RăspundețiȘtergere
  3. Buna Kader,as vrea sa te intreb negativul 2 se foloseste numai pentru timpul Genis Zaman,iar pentru celelalte timpuri se foloseste Negativ 1,nu?

    RăspundețiȘtergere
  4. Off... si mie imi da batai de cap :( Nici eu nu am inteles clar cand si cum trebuie sa folosim. Din cate am observat, doar pt genis zaman s-ar folosi:

    1. sinemaya gidemem
    2. sinemaya gitmeyebilirim
    3. sinemaya gidemeyecegim
    4. sinemaya gidemeyebilirim

    Imi pare rau ca nu pot fi mai clara de atat. In ultima perioada nu prea mi-am batut capul (chiar mai deloc), insa deindata ce mi se vor limpezi lucruri noi in minte, revin cu detalii :)
    Iar daca vor poposi pe aici si cunoscatori, le-as fi recunoscatoare daca ne-ar ajuta cu mai multe informatii ;)

    RăspundețiȘtergere