Limba Turca

Yeterlilik Eylemi (Abilitative Mood)

Se formeaza astfel:

-rad. vb. + (y)a / (y)e + verbul bilmek (bil + iyor/ecek/di/miş/ir + suf. vb. pred.)

Ex: gelmek = a veni

Ben gelebilirim = Eu pot veni
Sen gelebilirsin = Tu poti veni
O gelebilir = El poate sa vina
Biz gelebiliriz = Noi putem veni
Siz gelebilirsiniz = Voi puteti sa veniti
Onlar gelebilirler = Ei pot sa vina

Exemple:

-Sanırım yarınki partiye gidebileceğim.
(Cred ca voi putea veni la petrecerea de maine)
-Ben Türkiye'de Türkçeyi rahatlıkla öğrenebiliyorum.
(In Turcia pot invata in liniste turca)
-Sinemanın önünde çok sıra vardı, ama yine de bilet alabildim.
(Era coada foarte mare in fata cinematografului, totusi am putut sa iau bilet)
-Aysun'un gördüm, nihayet zayıflayabilmiş.
(Am vazut-o pe Aysun, in sfarsit se pare ca a reusit sa slabeasca)
-Bilim adamlarına göre, önümüzdeki on yıl içinde Istanbul'da büyük bir deprem olabilir.
(Conform oamenilor de stiinta, in urmatorii 10 ani in Istanbul poate sa fie un cutremur mare)


Negativ I

Se formeaza astfel:

-rad. vb. + (y)a / (y)e + mıyor/mayacak/madı/mamış/ma/maz + suf. vb. pers.

Ex: gelmek = a veni

Ben gelemem = Eu nu pot veni
Sen gelemezsin
O gelemez
Biz gelemeyiz
Siz gelemezsiniz
Onlar gelemezler

Exemple:

-Çok yemek yemiyorum, ama yine de kilo veremiyorum.
(Nu mananc foarte mult, totusi nu pot da jos kilograme)
-Size bu konuda daha fazla yardım edemeyeceğim.
(Nu va pot ajuta mai mult in privinta acestui subiect)
-Doktorlar Sibel Hanımın hastalığına hâlâ bir teşhis koyamamışlar.
(Se pare ca doctorii nu-i pot pune inca un diagnostic bolii doamnei Sibel)

Dupa cum se observa, simplul sufix -(y)a/-(y)e adaugat radacinii unui verb insotit de negatie ne arata imposibilitatea savarsirii actiunii reprezentate de verbul respectiv.

Negativul II

Se formeaza astfel:

1. rad. vb. + ma + (y)a / (y)e + bil + geniş zaman
2. rad. vb. + (y)a / (y)e + ma + (y)a / (y)e + bil + geniş zaman

Ex: gelmek = a veni

Ben gelmeyebilirim / gelemeyebilirim = Nu pot veni / E posibil sa nu pot veni
Sen gelmeyebilirsin / gelemeyebilirsin = Nu poti sa vii / E posibil sa nu poti sa vii
O gelmeyebilir / gelemeyebilir = Nu poate veni / E posibil sa nu poata veni
Biz gelmeyebiliriz / gelemeyebiliriz
Siz gelmeyebilirsiniz / gelemeyebilirsiniz
Onlar gelmeyebilirler / gelemeyebilirler

Exemple:

-Asla seninle konuşmayabilirim.
(Nu pot vorbi niciodata cu tine)
-Akşama misafir var, yarınki sınav için yeterince çalışamayabiliriz.
(La noapte vor fi musafiri, pentru examenul de maine e posibil sa nu putem invata destul)

Acest tip de negativ se formeaza doar in cazul aoristului.


Interogativ

Exemple:

-Meşgul müsünüz, girebilir miyim?
(Sunteti ocupat, pot intra?)
-Kendinize çok güveniyorsunuz, ama yapabilecek misiniz?
(Aveti foarte multa incredere in voi, dar veti putea sa o faceti?)
-Çok merak ettim, dün onunla görüşebildiniz mi?
(Sunt foarte curios, ieri v-ati putut vedea cu ea?)
-Eşinle anlaşabiliyor musun?
(Te poti intelege cu sotia ta?)
-Haberin var mı, Sevgi sınavı kazanabilmiş mi?
(Ai vesti, Sevgi a putut lua examenul?)
-Ehliyetini aldın, ama şehir trafiğinde araba kullanabiliyor musun?
(Ti-ai luat permisul, dar poti sa conduci masina in traficul din oras?)


Interogativ-negativ

Se formeaza astfel:

1. rad. vb. +(y)a / (y)e + mıyor/mayacak/mamış/maz + mı + suf. vb. pred. ?
2. rad. vb. + (y)a / (y)e + madı + suf. vb. pred. + mı ?
3. rad. vb. + (y)a / (y)e + mam + mı ?

Exemple:

-Biz hiç böyle bir evde oturamayacak mıyız?
(Nu vom mai putea locui deloc intr-o astfel de casa?)
-Böyle basit konuyu anlayamıyor musunuz?
(Nu puteti intelege un subiect asa de simplu?)
-Kaç yıldır nişanlılar, hâlâ evlenememişler mi?
(Sunt logoditi de cativa ani, inca nu se pot casatori?)

Alte detalii in limba engleza aici si aici